Czym są wykwity?

Wykwity to biały lub szary nalot na murowanej elewacji. Jest on wywoływany przez substancje obecne w powierzchni murowanej, które mają kontakt z nadmiarem wody (np. wilgocią budowlaną i deszczem), a po wyschnięciu pozostają na powierzchni elewacji. Wyróżnia się trzy rodzaje wykwitów: wykwity solne, wapienne oraz nalot gipsowy.

Last updated on Feb. 13, 2024

Powstają najczęściej w przypadku nadmiernego kontaktu z wodą podczas murowania lub fugowania. Rozpuszczalne w wodzie cząstki są przenoszone do porów zarówno cegieł elewacyjnych, jak i fugi. Podczas schnięcia sole ulegają krystalizacji i tworzy się widoczny biały nalot. Siarczany mają lekko słonawy smak.

Te „wczesne” białe wykwity są najczęstsze i są raczej nieszkodliwe. Nie wywierają one bowiem żadnego negatywnego wpływu na właściwości cegieł ani murowanej powierzchni.

Ponieważ tego rodzaju wykwity rozpuszczają się w wodzie, znikają samoistnie pod wpływem deszczu i wiatru. Nalot ustępuje więc stopniowo w kontakcie z wodą deszczową i w końcu całkiem znika.

Proces ten można samodzielnie przyspieszyć, regularnie polewając cegły letnią wodą (np. przy użyciu zwykłego węża ogrodowego). Proces ten należy powtarzać kilka razy, po czym wykwity stopniowo ustępują, a nawet znikają.

Wykwity wapienne powstają przede wszystkim w przypadku murów ceglanych o ograniczonej wchłanialności wody. W trakcie deszczu zaprawy fugowe są nadmiernie obciążone z powodu niskiej absorpcji wody przez cegły. W związku z tym karbonatyzacja (reakcja chemiczna) „wolnego” wapnia w zaprawie fugowej ulega opóźnieniu. Wraz z nadmiernym kontaktem z wodą deszczową dochodzi również do wypłukiwania powierzchni elewacji. W efekcie tego wapń ostatecznie tworzy biały węglan wapnia na skutek reakcji z kwasem węglowym z powietrza. Wykwity wapienne są widoczne jako biały nalot na fugach, biały osad na cegłach lub jako małe plamki pod fugami pionowymi. Wykwity i osady wapienne są pozbawione smaku.

Nalot gipsowy to specyficzna forma wykwitów. To uporczywy biały osad, który powstaje na elewacji po pewnym czasie i stopniowo się rozprzestrzenia. Może on wystąpić po kilku miesiącach, ale również po kilku latach.

Nalot gipsowy nie ma związku z jakością użytych cegieł, ale powstaje na skutek zmiany składu zaprawy i cementu oraz stosowania różnych dodatków (takich jak plastyfikatory, wzmacniacze do zaprawy, opóźniacze, przyspieszacze i domieszki zimowe). Wszystko to połączone z czynnikami, takimi jak czas murowania, warunki atmosferyczne, orientacja elewacji oraz zakrycie świeżo murowanej powierzchni, może doprowadzić do powstania białego osadu.

W przypadku nalotu gipsowego wapń z wykwitów (wapiennych) łączy się z CO₂ powietrzu i tworzy nierozpuszczalną warstwę gipsu. W wyniku tego osady gipsowe są o wiele trudniejsze do usunięcia niż wykwity wapienne.

Nalotowi gipsowemu trudno jest zapobiec, ale podobnie jak w przypadku pozostałych wykwitów, ważne jest przestrzeganie ogólnych zasad dotyczących wykonywania prac murarskich.