Leidsche Rijn: ijkpunt voor klimaatadaptatie
Leidsche Rijn is uniek. De Utrechtse wijk is vanaf dag één, in nauwe samenwerking met de betrokken partijen, klimaatadaptief ingericht. Gezien de beperkte ruimte voor groen nabij de bouwkavels en de hoge grondwaterstanden is er weinig ruimte voor waterberging. Biedt waterpasserende bestrating soelaas?
Waterpasserende bestrating met waterbergende functie
Het stedenbouwkundig plan Leidsche Rijn geeft een waterbergingscompensatie aan van 45 mm. Er zijn waterlopen en parkachtige groenstructuren, maar bij de bouwkavels is minder ruimte voor groen. In combinatie met de vrij hoge grondwaterstanden rest daardoor weinig ruimte om water af te voeren. Een waterbergende onderbouw voor de meeste woonstraten is daarom de meest robuuste en voordelige oplossing voor klimaatadaptatie.
Klimaatadaptief op basis van de waterbergingseis
Het regenwater is relatief ondiep in de onderbouw van de verhardingsconstructie te bergen. Bovendien wordt de waterpasserende bestrating niet als verhard oppervlak op de waterbalans meegerekend. De dikte van de waterbergende onderbouw kan daarmee beperkt blijven, zodat de constructie goed aan de waterbergingseis voldoet.
De waterbergingseis is voor elke woonstraat nauwkeurig berekend en bepaald. Ook met extra regenwater afkomstig van daken volstaat in de meeste gevallen de infiltrerende verhardingsconstructie. Voor pleinen met veel omliggend verhard dakoppervlak worden aanvullend kolken, kratten en waterblocks gebruikt.
720.000 m² waterpasserende bestrating
Inmiddels ligt in Leidsche Rijn zo’n 720.000 m² waterpasserende bestrating. Van waterdoorlatende klinkers is sinds een kleine 10 jaar afscheid genomen vanwege problemen met de toplaag.
Slechts bij een zeer klein deel van de verharding is sprake van een knelpunt, meestal ligt de steen niet meer goed ingebed. Het overgrote deel van de bestrating, die er al bijna 25 jaar ligt, vertoont geen constructieve problemen. De eerste weg moet nog vervangen worden.
De opbouw van de rijweg
De rijweg bestaat uit Drainflow® waterpasserende bestrating in keiformaat, kleur Nova. De voegen worden ingeveegd met gewassen basaltsplit, fractie 1-3. De 5 cm dikke straatlaag bestaat uit basaltsplit 2-5 op een 25 cm dikke funderingslaag van drainmix menggranulaat 4/40. Eronder ligt een minimaal 50 cm dik zandcunet en een drain met afvoer naar oppervlaktewater.
Verdichting en een vlak wegprofiel
Maatgevend voor goed functionerende waterpasserende bestrating is de kwaliteit van het werk dat de aannemer levert. Het verschil in kwaliteit en het effect daarvan op termijn is direct zichtbaar.
Het goed verdichten van het materiaal speelt een belangrijke rol. Bij te zwaar trillen van de fundering verfijnt de 4/40 fractie en mengen de constructielagen zich. Dat levert knelpunten op voor de doorlaatbaarheid. Een lichte verdichting, met een open verbinding tussen de verschillende lagen, is cruciaal. De gemeente kiest ervoor de wegen zo vlak mogelijk te straten voor maximale infiltratie op de plek waar het hemelwater valt.
Beheer en onderhoud
Er is in de gemeente een nazorgverplichting om na aanleg 6 maanden lang 3 à 4 keer aanvullend in te vegen. Uit ervaring met andere projecten blijkt het grote belang van goed invegen. Gebeurt dat niet dan vermindert de inbedding van de waterpasserende klinkers. Het is belangrijk de constructielagen een paar weken goed te laten zetten om verloop te voorkomen.
Bijzonder, op de waterpasserende bestrating is geen specifiek onderhoud uitgevoerd met bijvoorbeeld een ZOAB-cleaner. Desondanks ontstaan er nergens problemen met water op straat. Een significant verschil met reguliere bestrating. Ook in zeer extreme situaties dienen geen problemen te ontstaan omdat binnen de 10 cm hoge banden voldoende waterbergingsruimte aanwezig is.
Nog meer kennis over klimaatadaptatie?
Alles wat u als openbare ruimte professional moet weten over infiltrerende verharding en klimaatadaptatieheeft Vandersanden gebundeld in een kennisdocument. Het is een meer dan 40 pagina’s tellende handleiding met daarin:
- een beschrijving van de verschillende mogelijkheden voor klimaatadaptatie
- de laatste inzichten op basis van onderzoek en statistiek rond waterpasserende bestrating
- een stappenplan met tips en adviezen voor het aanpakken van uw klimaatadaptief project
Ontdek meer klimaatadaptatie voorbeelden
Klimaatadaptieve parkeerplaats in Winterswijk
Een voormalig schoolgebouw en een sportveld in het centrum van Winterswijk kregen een nieuwe bestemming. Aan de Zonnebrink werden 11 energieneutrale woningen en een appartementengebouw “Oldschool” voor jongeren gebouwd en 200 parkeerplaatsen met waterpasserende bestrating aangelegd.
De Graafschap Biddinghuizen is klimaatbestendig
Gemeente Dronten gaat voor een klimaatbestendige, circulaire en duurzame inrichting van de openbare ruimte met veel water en groen. Ook de nieuwbouwwijk Graafschap in Biddinghuizen wordt vanuit deze ambitie ingestoken. Waarom past waterpasserende bestrating goed in de plannen.
Kasteeltuin Zevenbergen: hoogwaardig en klimaatbestendig
Omdat het historische centrum van Zevenbergen grondig op de schop gaat, werd een nieuwe parkeerplaats gecreëerd in de voormalige Kasteeltuin. Het werd een aangename plek met veel groen. Dankzij de Drainflow® waterpasserende gebakken bestrating zijn goten en kolken niet nodig. Al het regenwater wordt lokaal geborgen.
Nog vragen?
Klantenservice Straatbaksteen
Voor al uw advies en vragen over onze straatbakstenen voor de openbare ruimte.
+31 (0) 88 088 55 55 [email protected] Stel uw vraag