Maatvoering van metselwerk

De maatvoering bepaalt hoe de gekozen gevelsteen, de voegen en het metselverband op elkaar aansluiten. Zo worden gevelopeningen, muurdammen en hoeken afgestemd op het metselwerk en worden onnodige passtukken vermeden.

De basis: kop en strek

De zichtbare zijden van een gevelsteen, de kop en strek of korte en lange zijde, zijn belangrijk bij het bepalen van het metselverband. De afmetingen van de steen en de voeg bepalen daarbij samen het ritme van de gevel. De voegdikte van traditioneel metselwerk is bijvoorbeeld 10 à 12 mm, bij dunbed gevelmetselwerk is de voeg 4 tot 8 mm. Verlijmd gevelmetselwerk heeft een gemiddelde voegdikte tussen 3 en 6 mm. 

Bij hoeken, beëindigingen en aansluitingen op gevelopeningen is het niet altijd mogelijk om uitsluitend met hele stenen te werken. Afhankelijk van het gekozen verband kunnen passtukken nodig zijn, zoals een drieklezoor of een halve steen. Stem de maatvoering van het ontwerp daarom zo veel mogelijk af op de steenmaat en het gekozen metselverband.

Bij hoeken is het niet altijd mogelijk om met hele stenen te werken.
De basis: kop en strek

Koppenmaat: de horizontale maat

De koppenmaat bepaalt het ritme van het metselwerk in de lengterichting van de gevel. Ze omvat niet alleen de breedte van de steen, maar ook die van de stootvoeg. 

koppenmaat = steenbreedte + stootvoeg 

Met deze maat kunnen gevelvlakken, muurdammen en gevelopeningen worden uitgezet. Zo kan de metselaar het gewenste metselverband op een logische manier toepassen.

Gevelstenen Tigra
Koppenmaat bepalen op de werf

Koppenmaat bepalen op de werf

Individuele keramische gevelstenen kunnen wat van elkaar verschillen. Daarom is het beter om niet te werken op basis van de theoretische steenmaat, zeker als uw gevel een strakke uitstraling moet krijgen. Neem liever een steekproef uit de geleverde gevelstenen, bepaal op basis hiervan de gemiddelde steenbreedte en voeg er de gewenste stootvoegdikte aan toe.

Gevelopeningen en muurdammen

Door openingen van deuren en ramen af te stemmen op de koppenmaat, kan het metselwerk rondom beter in verband blijven. Hetzelfde geldt voor muurdammen: de gemetselde delen tussen twee gevelopeningen. Door ze vooraf uit te zetten in functie van het gekozen steenformaat en het metselverband wordt het gebruik van kleinere passtukken vermeden.

Lagenmaat: de verticale maat

De lagenmaat is de verticale maat van één volledige metsellaag, bestaande uit de gemiddelde hoogte van de gevelsteen plus de lintvoeg. 

lagenmaat = steenhoogte + lintvoeg 

De lagenmaat bepaalt onder meer de positie van horizontale aansluitingen, lateien, kozijnen en andere gevelelementen. Net als bij de koppenmaat is de gemiddelde maat van de geleverde stenen een goed uitgangspunt om de lagenmaat te bepalen.

Lagenmaat: de verticale maat

Metselverband bepaalt de spelregels

Niet ieder metselverband gebruikt dezelfde maatvoering. Bij een halfsteensverband zijn de uitgangspunten bijvoorbeeld anders dan bij verbanden waarin meerdere koppen of specifieke passtukken worden toegepast. Ook de plaats waar een gevel begint of eindigt, kan invloed hebben op de benodigde passtukken. Bij een zorgvuldig ontworpen gevel wordt daarom niet alleen naar het midden van het gevelvlak gekeken, maar ook naar:

  • hoeken en beëindigingen
  • aansluitingen op kozijnen en deuren
  • muurdammen
  • penanten
  • dilataties
  • aansluitingen met andere materialen
  • de gewenste positie van het metselverband. 

Door die punten vooraf mee te nemen, kan het metselwerk zo veel mogelijk volgens het ontwerp gerealiseerd worden.

Tip: metsel een proefmuurtje om de voegdikte te testen, zeker bij gelijmd metselwerk. 

Nog vragen? Neem contact op

Vandersanden

Riemsterweg 300
BE-3740 Bilzen-Hoeselt (Spouwen)

+32 (0)89 51 01 40
[email protected]

Toon alle vestigingen

Zoek showrooms in de buurt van